Tom Waes

U kreeg begin 2019 een dubbele portie Tom Waes. Na Reizen Waes -waarvoor hij uitsluitend in Europa bleef- is er nu de fictiereeks Undercover waarin Tom de hoofdrol speelt. “Onze reeks werd in Cannes genomineerd bij de tien beste series van de wereld, en we wonnen de publieksprijs in München. Ik val dus niet uit de toon. Toch denk ik dat de criticasters in eigen land hun messen al aan het slijpen zijn.”

Je vreesde op voorhand dat een Reizen Waes Europa vooral een Reizen Waes light zou worden.

“En dat is het dus niet geworden. Ook mijn ogen gingen flink open. Het was vaak kommer en kwel. In Polen neemt de vijandigheid tegen homo’s toe. Abortus is er niet mogelijk. Ik zag er ook geen migranten, want Polen trekt zich niks aan van de opgelegde quota. Ook Noord-Ierland is nog steeds geen pretje. De grote aanslagen door het IRA zijn voorbij, maar ik stond er in Belfast in tuinen die letterlijk door prikkeldraad werden gescheiden. De buren waren elkaars grootste vijanden. Je denkt dat zo’n toestanden enkel in apenlanden voorkomen, maar Europa is soms geen haar beter.” 

Wil je met de reeks de mensen een geweten schoppen?

“Ja, of ik wil hen tenminste tonen dat Europa lang niet altijd zo uitstekend marcheert. Herinner je nog uit de eerste aflevering die drugshandel in de straat van Gibraltar? Toch hallucinant dat niemand er niets aan doet? Ik heb ook moeten vaststellen dat veel mensen niet gediend zijn met Europese wetgeving. Zo moeten zelfs de Inuit in Groenland zich plooien naar de Europese normen. Dat Groenland bij Europa hoort is eigenlijk absurd. Het ligt aan de andere kant van de wereld.”

In landen als Turkmenistan en Noord-Korea werd je stevig in de gaten gehouden door de overheid. Was het in Europa makkelijker werken?

“In Ijsland of Spanje wel. Maar hoe dichter je in de buurt komt van de Russen, hoe moeilijker de werkomstandigheden worden. Azerbeidjan, wat in de nieuwe reeks zit, wordt in feite gerund als een dictatuur. Ook in Polen deden ze lastig. Ze weten goed genoeg dat ze fout bezig zijn. Van de vijftig meest vervuilde steden ter wereld liggen er 33 in Polen, waar veel bruinkoolmijnen zijn. Dat zegt voldoende. Als we iets niet mochten filmen, hebben we enkele kilometers verder de drone opgelaten. Maar in Azerbeidjan mocht die zelfs het land niet binnen. Als ze iets te verbergen hebben, hebben ze liever niet dat je komt.”

Zou je kunnen wonen in één van de landen die je bezocht?

“Ik heb enkel bij het Australische Melbourne en het Canadese Vancouver het gevoel gehad dat ik me er thuis zou kunnen voelen. Misschien een rare keuze, want in Vancouver is het qua weer zeker niet beter dan in Vlaanderen. Het regent er zelfs vaker. Maar de Canadezen zijn een fantastisch volk. Het land is ook erg verschillend; walvissen en orka’s in de zee, bossen met beren aan de ene kant, en bergen om te skiën aan de andere kant. Elders in Europa is er niks dat me voldoende kan bekoren om naartoe te emigreren.”

Besef je hoe goed we het hier hebben als je weer thuis bent?

“Absoluut. Vlamingen beseffen dat te weinig. Mensen staan er niet bij stil hoe belangrijk vrijheid is. Je mag hier over alles je mening verkondigen, zonder dat ze je ontvoeren of in stukken snijden. Heel schrijnend was het gesprek dat ik in Oekraïne had met een jonge journaliste die destijds pro-Rusland had gestemd. Ze besefte nu dat ze fout was geweest. Ze had haar vrijheid opgegeven. Als journaliste mag ze niet schrijven wat ze wilt. Met haar Krim-paspoort kan ze niet naar Europa reizen.”

Is de koek van Reizen Waes na deze Europa-reeks op?

“Ik weet het niet. Net als voorgaande seizoenen moet ik het wat laten bezinken. Tijdens de opnames merk ik dat die laatste bestemming er altijd te veel aan is. Vergeet niet dat we in vier jaargangen al 36 landen hebben bezocht. Op dit moment is het voor mij genoeg geweest, maar misschien komt de goesting wel weer terug. In elk geval is de formule zeker nog niet op.”

Hoe lastig is het nog om verwonderd te raken?

“Dat is wat mij na al die afleveringen nog het meest frustreert. We zagen de diepste kloven, de hoogste gebouwen. Je moet al met uitzonderlijke dingen afkomen om ons nog verwonderd te zien. Wat niet wilt zeggen dat ik nergens meer naartoe wil. Geef me carte blanche voor een vakantie, en ik zou er misschien wel Groenland uitpakken. De natuur is er fantastisch. Ook Spanje heeft verborgen parels. Check maar eens Galicië of de regio rond Extremadura.”

Je liet twee jaar geleden je baard staan voor de opnames van de Eén-reeks Undercover. Waarom heb je hem nog steeds?

“Omdat we vanaf april een tweede seizoen inblikken. Die wat ruigere look past bij het personage van de undercoveragent die ik vertolk. Je zal trouwens merken in de serie, die op 24 februari start op Eén, dat mijn haar en baard geverfd zijn.”

Ben je voor deze rol uit de comfortzone moeten komen?

“Het was beangstigend. Ik had al geacteerd, maar geen hoofdrol waarvoor ik tachtig draaidagen had. Ik zag sommige mensen ook denken in de trant van ‘laat maar eens zien wat je kan’. Gelukkig had ik veel Nederlandse acteurs als tegenspelers, en zij kennen mijn tv-programma’s veel minder. Sommige Nederlanders vielen achteraf van hun stoel toen ze hoorden dat ik zoiets nooit eerder had gedaan.”

Is hiermee een langlopende acteercarrière gelanceerd?

“Dat weet ik niet. We gaan in elk geval die reeks niet uitmelken zoals La Casa De Papel of 24. Als je te lang doorgaat, wring je op de duur het verhaal de nek om. Het eerste seizoen van Undercover is een behoorlijk afgerond verhaal, maar het mooie aan de reeks is dat je die undercoveragent in een heel andere setting kunt zetten voor een nieuwe reeks. En dat zal ook effectief gebeuren.”

Tom Vets / Frank Abbeloos